Nawet kilkuletni dom może mieć elewację pokrytą zielonym nalotem, szczególnie od północnej strony. Zielone smugi pod parapetami, ciemne plamy przy cokole czy zabrudzenia w zacienionych miejscach zwykle świadczą o tym, że ściana zbyt długo pozostaje wilgotna. Choć takie zmiany wyglądają nieestetycznie, w większości przypadków można je usunąć bez wymiany tynku. Trzeba jednak dobrać odpowiedni preparat i zadbać o to, aby problem szybko nie powrócił.
Glony, pleśń czy porosty – co pojawia się na elewacji?
Na zewnętrznych ścianach budynków mogą rozwijać się różne mikroorganizmy. Najczęściej spotykamy:
-
Glony – tworzą zielony, czasem brunatny lub czerwonawy nalot. Szczególnie dobrze rozwijają się na wilgotnych i zacienionych powierzchniach.
-
Grzyby pleśniowe – zwykle pozostawiają ciemne, szare lub brunatne plamy, niekiedy przypominające drobne kropki i zacieki.
-
Porosty i mchy – mają bardziej widoczną strukturę i często pojawiają się na cokołach, murkach, dachach oraz innych długo zawilgoconych powierzchniach.
Zdarza się, że kilka rodzajów nalotu występuje jednocześnie. Sam kolor nie zawsze pozwala jednoznacznie określić, z czym mamy do czynienia. Dlatego przed czyszczeniem dobrze jest ocenić rodzaj zabrudzenia i stan elewacji, a następnie dobrać środek odpowiedni do konkretnego podłoża.
Dlaczego na elewacji pojawia się zielony nalot?
Główną przyczyną rozwoju glonów i grzybów jest wilgoć. Najbardziej narażone są ściany północne, zacienione fragmenty fasady oraz miejsca położone blisko drzew, zbiorników wodnych czy regularnie podlewanych trawników. Tam, gdzie dociera niewiele słońca, tynk wysycha znacznie wolniej.
Znaczenie ma również sposób wykonania ocieplenia budynku. Na ścianach pokrytych styropianem lub wełną mineralną cienka warstwa tynku może szybko wychładzać się nocą. W sprzyjających warunkach na jej powierzchni skrapla się para wodna. Elewacja pozostaje wtedy wilgotna nawet po nocy bez opadów.
Nowoczesne tynki i farby elewacyjne mogą zawierać substancje ograniczające rozwój mikroorganizmów. Ich działanie nie jest jednak nieograniczone. Z czasem, pod wpływem warunków atmosferycznych, ochrona może słabnąć.
Rozwojowi nalotu sprzyjają również:
-
nieszczelne rynny i obróbki blacharskie,
-
zbyt krótkie parapety, po których woda spływa bezpośrednio na ścianę,
-
brak odpowiedniej ochrony przed wodą opadową,
-
pył, kurz i zabrudzenia zatrzymujące wilgoć na chropowatym tynku,
-
bliskość roślinności ograniczającej przewiew i dostęp światła.
Właśnie dlatego na jednym budynku glony mogą pokrywać niemal całą północną ścianę, podczas gdy południowa pozostaje czysta przez wiele lat.
Jak usunąć glony i pleśń z elewacji?
Jednym z częstych błędów jest próba usunięcia zielonego nalotu samą myjką wysokociśnieniową. Silny strumień wody może uszkodzić cienkowarstwowy tynk, a przy nieszczelnościach doprowadzić do zawilgocenia głębszych warstw ściany. Samo spłukanie zabrudzeń nie zawsze usuwa też żywe mikroorganizmy.
Skuteczne usuwanie pleśni z elewacji wymaga zastosowania odpowiedniego środka oraz przestrzegania zaleceń jego producenta. Czyszczenie najlepiej przeprowadzić w kilku etapach:
-
Ocena stanu elewacji. Przed rozpoczęciem prac trzeba sprawdzić, czy tynk nie pęka, nie odspaja się i nie ma miejsc, przez które woda mogłaby dostać się pod powierzchnię. Ewentualne uszkodzenia należy zabezpieczyć przed myciem.
-
Zabezpieczenie otoczenia. Okna, drzwi, rośliny i nawierzchnie wokół budynku trzeba ochronić przed kontaktem z preparatem, zgodnie z zaleceniami producenta.
-
Nałożenie środka czyszczącego. Preparat nanosi się pędzlem, wałkiem lub opryskiwaczem, zależnie od rodzaju produktu i powierzchni. Niektóre środki wymagają wcześniejszego zwilżenia podłoża, inne stosuje się na suchą ścianę.
-
Odczekanie odpowiedniego czasu. Preparat musi działać tak długo, jak wskazuje producent. Przy silnym porośnięciu może być konieczne ponowne nałożenie środka.
-
Usunięcie pozostałości nalotu. Jeśli instrukcja tego wymaga, zabrudzenia spłukuje się wodą pod odpowiednio niskim ciśnieniem lub usuwa miękką szczotką, aby nie uszkodzić tynku.
Prace najlepiej zaplanować na dzień bez opadów i silnego wiatru. Trzeba również unikać pełnego słońca, ponieważ preparat może wyschnąć, zanim zdąży zadziałać. Dopuszczalny zakres temperatur zależy od konkretnego środka.
Nie każdy produkt nadaje się też do wszystkich elewacji. Przed użyciem trzeba sprawdzić, czy można go stosować na tynkach mineralnych, akrylowych, silikonowych lub silikatowych.
Jak zapobiec ponownemu pojawieniu się nalotu?
Samo umycie elewacji nie rozwiąże problemu, jeśli ściana nadal będzie regularnie zawilgacana. Po czyszczeniu warto więc sprawdzić, co powoduje długotrwałe utrzymywanie się wilgoci.
Jeśli przyczyną są przeciekające rynny, trzeba je naprawić. Gdy woda spływa po ścianie z parapetu, pomocna może okazać się poprawa jego wysunięcia i wykonania kapinosa. Warto również przyciąć gałęzie drzew rosnących blisko budynku oraz skierować zraszacze ogrodowe z dala od fasady.
Po oczyszczeniu i wyschnięciu ściany można rozważyć zastosowanie odpowiedniego preparatu ochronnego lub farby elewacyjnej ograniczającej rozwój mikroorganizmów. Produkt musi być zgodny z rodzajem tynku i nie powinien pogarszać jego właściwości.
Takie działania nie dają gwarancji, że nalot nigdy nie powróci, ale mogą znacznie ograniczyć tempo jego ponownego pojawiania się.
Czyszczenie elewacji na wysokości – o czym pamiętać?
Przy niewielkich zabrudzeniach na dolnej części ściany czyszczenie można często przeprowadzić z poziomu gruntu. Trudniej jest przy piętrowych domach, budynkach wielorodzinnych czy obiektach przemysłowych.
Praca na drabinie z opryskiwaczem lub urządzeniem ciśnieniowym wiąże się z ryzykiem upadku. Dlatego przy większych wysokościach firmy zajmujące się czyszczeniem elewacji korzystają z rusztowań, podnośników lub technik dostępu linowego.
W takich pracach niezbędne są odpowiednio dobrane środki ochrony przed upadkiem z wysokości, m.in. uprzęże, liny, kaski i karabinki. Sam sprzęt nie wystarczy – pracownicy muszą również umieć prawidłowo go używać.
Preparaty do elewacji i sprzęt do pracy na wysokości
Zielony nalot na fasadzie nie musi oznaczać konieczności odnawiania całej elewacji. Jeśli tynk pozostaje w dobrym stanie, zwykle wystarczy odpowiednie czyszczenie, usunięcie przyczyn zawilgocenia i ewentualne zabezpieczenie powierzchni przed ponownym porastaniem. Najważniejsze, aby nie stosować przypadkowej chemii ani zbyt wysokiego ciśnienia wody.
Preparaty przeznaczone do usuwania glonów, mchów i grzybów z elewacji można znaleźć w ofercie DlaAlpinisty.pl. Sklep sprzedaje również środki do czyszczenia fasad oraz wyposażenie potrzebne do bezpiecznej pracy na wysokości. Prowadzi sprzedaż internetową i stacjonarną w Warszawie, dzięki czemu zarówno właściciele domów, jak i firmy zajmujące się myciem elewacji mogą zaopatrzyć się w potrzebną chemię i sprzęt w jednym miejscu.