Wycieki olejów, paliw i innych substancji ropopochodnych są jednym z najczęstszych incydentów środowiskowych w zakładach przemysłowych, na stacjach paliw i w warsztatach. Szybka i skuteczna reakcja na wyciek – przez natychmiastowe użycie odpowiednich sorbentów – ogranicza zasięg skażenia, chroni środowisko i zmniejsza koszty usuwania skutków awarii. Wiedza o tym, jakie sorbenty stosować i jak ich używać, jest elementem wymaganym przez przepisy BHP i ochrony środowiska.
Czym są sorbenty selektywne do oleju i jak działają?
Sorbenty do oleju – zwane też sorbentami selektywnymi lub hydrofobnymi – są materiałami pochłaniającymi wyłącznie substancje ropopochodne, odpychając jednocześnie wodę. Ta selektywność jest ich kluczową właściwością odróżniającą je od sorbentów uniwersalnych pochłaniających zarówno wodę, jak i oleje.
Selektywność sorbentów olejowych wynika z właściwości materiału – zazwyczaj polipropylenu – który jest hydrofobowy i oleofobowy jednocześnie. Przy wycieku oleju na powierzchni wody – np. w porcie lub przy wycieku do kanalizacji – sorbent selektywny pochłania olej pozostawiając wodę, co jest niemożliwe przy użyciu sorbentów uniwersalnych.
Jakie formy sorbentów do oleju są dostępne?
Sorbenty olejowe są dostępne w kilku formach dostosowanych do różnych rodzajów wycieków i miejsca ich zastosowania. Maty sorbentowe – arkusze sorbujące o standardowych wymiarach – są najprostszą formą stosowaną przy rozsypaniu substancji na poziomej powierzchni lub pod urządzeniami jako zabezpieczenie przed kapiącym olejem. Są łatwe w użyciu i przechowywaniu.
Wały sorbentowe – cylindryczne elementy o średnicy kilku do kilkunastu centymetrów i długości od jednego do kilku metrów – są stosowane do obwałowywania wycieku i zapobiegania jego rozprzestrzenieniu się. Układane wokół miejsca wycieku tworzą barierę zatrzymującą oleistą substancję.
Poduszki sorbentowe są grubszymi elementami o dużej pojemności absorpcyjnej – stosowanymi przy większych wyciekach i w miejscach, gdzie kapanie jest intensywne. Sypki sorbent w workach jest stosowany przy bardzo dużych wyciekach, gdzie inne formy są niewystarczające.
Jak prawidłowo postępować z zużytymi sorbentami?
Zużyte sorbenty nasączone substancjami ropopochodnymi są odpadem niebezpiecznym wymagającym odpowiedniego postępowania. Nie mogą być wyrzucane do zwykłych pojemników na odpady komunalne – muszą być zbierane w oznakowanych pojemnikach na odpady niebezpieczne i przekazywane do licencjonowanych firm zajmujących się utylizacją odpadów niebezpiecznych.
Dokumentacja postępowania z odpadami niebezpiecznymi – karty przekazania odpadu, ewidencja – jest obowiązkiem wynikającym z przepisów o odpadach i może być weryfikowana przez organy inspekcji ochrony środowiska podczas kontroli.
